Cubanen in Suriname (slot) Leerlingen op school: ‘Ze doen alleen mee met rekenen’.

Cubaanse rezigers naar Suriname op de luchthaven van Panama

Tekst: Valerie Fris

Het onderwijs in Suriname is niet voorbereid op de komst van Cubaanse kinderen die in meerderheid zonder verblijfsdocumenten in Suriname wonen en thuis alleen Spaans spreken. Sinds 2020 kwamen ‘netto’ ruim 40 duizend Cubanen naar ons land, maar door het ontbreken van registratie is onduidelijk hoeveel schoolgaande kinderen dit heeft opgeleverd. Zeker is dat onderwijs aan Spaanstalige kinderen ‘een uitdaging’ vormt, onderstreept Merredith Hoogdorp, leerkracht op de basisschool en bestuurslid van de vakbond ‘Wi Sa Strei’.

“Een van de eerste uitdagingen is in welke klas zo een kind wordt geplaatst”’, zegt ze. Doordat de meeste ouders en dus de kinderen ook geen documenten kunnen overleggen worden de kinderen ‘gewoon’ in een klas geplaatst. Hoogdorp haalt het voorbeeld aan van een 15-jarige jongen die in de 5^e klas oftewel het zevende leerjaar is geplaatst terwijl zijn klasgenoten allemaal 9 en 10 jaar oud zijn. “Wat het heel frustrerend maakt voor ons leerkrachten is, dat de Cubaanse kinderen over het algemeen weigeren om de Nederlandse taal te leren. Ik heb van alles gedaan om deze leerling enkele woorden aan te leren maar hij bleef mij gewoon aanstaren”, beschrijft ze de situatie. Inmiddels is deze leerling reeds een keer ‘blijven zitten’ omdat hij alleen met het vak rekenen meedoet.

Op andere scholen wordt actief geprobeerd de Cubaanse leerlingen bij de les te houden. Volgens een leerkracht op een school voor Algemeen Vormend Onderwijs in Paramaribo Noord, vertalen de leerkrachten op deze school de leerstof voor de studenten naar het Spaans en wordt ook het repetitiewerk in het Spaans opgesteld. Dat het voor extra inspanning zorgt, nemen deze leerkrachten voor lief.

“Ik vind dat het Ministerie van Onderwijs een andere aanpak moet hanteren”, zegt Hoogdorp. Volgens haar is het inkomen van leerkrachten ‘al niet voldoende en worden zij niet betaald om extra inspanningen te plegen door leerstof te vertalen naar het Spaans of zelfs Spaans te gaan leren’.

Mede als reactie hierop is recent het Educational Center- Reparador de Sueños school geopend die mogelijkheden biedt voor basisonderwijs aan voornamelijk Spaanstalige kinderen. Volgens directeur Lyolexis Vázquez komt de grootste groep leerlingen uit Cuba en Venezuela. Maar ook uit de Dominicaanse Republiek, Colombia en Peru staan er leerlingen ingeschreven op de school. Er zitten momenteel bijna 100 kinderen op de school in de leeftijdsklasse 3 tot en met 13 jaar. De school is geaccrediteerd door het Ministerie van Onderwijs, Wetenschap en Cultuur en er wordt voornamelijk lesgegeven in het Spaans.

“We verzorgen ook het vak Nederlands en geven ook de historie en geografie over Suriname mee”, zegt de directeur van de school. “De behoefte voor deze school is ontstaan door het onderwijsvacuüm waarmee migrantenfamilies te maken krijgen. Omdat Nederlands de officiële taal van het onderwijs is, ondervinden Spaanstalige kinderen vaak barrières die hun leerproces belemmeren. De stichting biedt een taalkundige brug, waardoor ze hun academische vorming in hun moedertaal kunnen voortzetten en tegelijkertijd geleidelijk kunnen integreren in de Surinaamse samenleving”, stelt directeur Vázquez.

Cultuurverschillen

Door de langzame integratie van Cubanen blijft de taalbarrière in stand, en dat is een van de zaken waar veel Surinamers over vallen: veel Cubanen schijnen de taal niet te willen leren. “Mi kong dya zeven jaar geleden nanga mi heri familie. Mi ma en pa, vrouw en pikin de na Suriname”, vertelt Jose, een jonge Cubaanse fruitverkoper aan de Tourtonnelaan.  Toegegeven.. zijn vlotheid in het Sranangtongo en Nederlands is verassend. Hij is een uitzondering, maar niet de enige. Een Cubaanse nagelstyliste in Paramaribo Noord, vertelt bijna in perfect Nederlands dat zij zich ‘schaamt voor haar landgenoten’. “Je komt in de Surinamers hun huis en weigert hun taal te praten. Dat kan echt niet”, zegt ze over haar landgenoten.

Door onbegrip kunnen kleine cultuurverschillen worden opgeblazen. “Ze zijn gewend om nadat zij hun behoefte hebben gedaan, het papier in de ton te gooien maar wij Surinamers spoelen dit door”, vertelt een Surinaamse onderneemster aan Starnieuws. Dat dit waarschijnlijk te maken heeft met het ontbreken van goede waterspoeling en riolering in Cuba, kan niet worden uitgelegd. Het zorgt voor irritaties op de werkvloer, zegt de onderneemster.  

Criminaliteit  

Een inburgeringscursus is niet verplicht en Suriname staat als Caricom-land open voor burgers uit andere Caricom-landen. Een duidelijk beleid van de overheid ten opzichte van deze groep (of andere migrantengroepen) bestaat niet, evenmin als een duidelijk overzicht van welke personen het land binnenkomen. Ook over hun aandeel in bijvoorbeeld criminaliteit bestaat onduidelijkheid. “Drie Cubaanse verdachten kort na gewapende roofoverval bij appartementencomplex aangehouden door RBTP” is een van de krantenkoppen deze maand. Maar ook: ‘Surinaamse politie zoek Cubaanse moordverdachte ‘El Flaco’ en ‘Politie zoekt Cubaanse vrouwen en Surinaamse man in zaak mensenhandel’.  Over precieze cijfers van criminaliteit onder Cubanen beschikt het Korps Politie Suriname echter niet.

Dit artikel is gepubliceerd op 29 mei 2026 op Starnieuws.com